Ervaringsdeskundigheid kan je steeds verder ontwikkelen.
De basis van die ontwikkeling is het leren plaatsen van je eigen ervaringen ten opzicht van die van anderen.

Ontwikkel je ervaringsdeskundigheid

We kennen allemaal het gevoel dat het prettig is om te praten met iemand die hetzelfde heeft meegemaakt. In het beste geval herken je dingen die de ander zegt en ga je daardoor meer van jezelf begrijpen. Dat is de kern van ervaringsdeskundigheid. Om meer effect te hebben van het inbrengen van je eigen ervaringen, is het mogelijk om ervaringsdeskundigheid te ontwikkelen.


Ervaringsdeskundigheid ontwikkelen in 3 stappen

1. Leer de lessen uit je eigen leven,
2. vergelijk jouw ervaringen met die van anderen
3. leer hoe je dat in kan zetten.


Ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid

Bij de beschrijving van het ontwikkelingsproces wordt vaak een verschil gemaakt tussen ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid. Omdat het gebruik van deze termen niet altijd hetzelfde is, volgt hieronder een uitleg aan de hand van het ontwikkelproces.

1. Ervaringen

Iedereen die een grote tegenslag heeft in het leven, zal daar alle aandacht voor nodig hebben. Ook langdurig leven onder zware omstandigheden heeft zo’n effect. De ervaringen zijn dan zo heftig, dat het overweldigend is. Als de situatie blijvend veranderd is, volgt een rouwproces om het verlies te verwerken en de nieuwe situatie te aanvaarden. Je leert leven met de beperkingen en ziet nieuwe mogelijkheden. Namen hiervoor zijn bijvoorbeeld herstelproces, revalidatie of rouwverwerking.

2. Herkennen en erkennen

Door te lezen of met lotgenoten te praten, herkennen ervaringsdeskundigen vaak ervaringen van zichzelf. Soms leidt dit tot erkennen en serieus nemen van de eigen ervaringen. Ook de verschillen vallen op. Bij dezelfde ziekten of uitdagingen in het leven, reageren mensen toch allemaal op een andere manier.
De kennis die je hier opdoet is individuele ervaringskennis.

3. Kennen

Door zich te blijven ontwikkelen kunnen ervaringsdeskundigen overeenkomsten en verschillen steeds beter herkennen en benoemen. De kennis over ervaringen van anderen draagt bij aan het eigen herstel- of verwerkingsproces. Ervaringsdeskundigen kunnen daarna met meer afstand over hun eigen ervaringen praten en ook inbrengen hoe bepaalde ervaringen voor mensen in een vergelijkbare situatie zijn. Ze kennen het cliëntenperspectief en hebben collectieve ervaringskennis.

4. Kunnen

Om ervaringen in te zetten om anderen te helpen, zijn ook vaardigheden nodig. De deskundigheid om voorlichting te geven, te ondersteunen of belangen te behartigen. Geschoolde ervaringsdeksundigen beschikken over de benodigde vaardigheden voor het specifieke werk dat zij uitvoeren. Dit is een verder ontwikkelde vorm van ervaringsdeskundigheid.

Hoe ervaringsdeskundig ben jij?

Sommige mensen durven zichzelf geen ervaringsdeskundige te noemen, omdat ze de opleiding niet hebben gedaan. Dit gevoel wordt gevoed door een vraag die vaak gesteld wordt: “Ben jij ervaringsdeskundig?”

Deze vraag creëert een statusverschil dat niet past bij ervaringsdeskundigheid. Hij creëert afstand. Natuurlijk is er wel verschil in mogelijkheden om je ervaringsdeskundigheid in te zetten. Het is belangrijk om dit te benoemen. Een betere vraag is: Hoe ervaringsdeskundig ben jij?

Lees verder in het Handboek ervaringsdeskundigheid