Opleidingen voor ervaringsdeskundigen

Iedereen is deskundig over zijn eigen ervaringen. Om dit als ervaringsdeskundige in te zetten voor anderen is het nodig om voorbij deze eigen ervaringen te kunnen gaan. Mensen die zichzelf ontwikkelen als ervaringsdeskundige, krijgen steeds meer inzicht en vaardigheden.

Om als professioneel ervaringsdeskundige te kunnen werken, moet je vanuit een helikopterview je eigen ervaring bewust in kunnen zetten. De meeste ervaringsdeskundigen volgen daarvoor een opleiding.

 


 

Ontwikkeling ervaringsdeskundigheid

1. Ervaringen

2. Herkennen

3. Kennen

4. Kunnen

1. Ervaringen

Iedereen die een grote tegenslag heeft in het leven, zal daar alle aandacht voor nodig hebben. Ook langdurig leven onder zware omstandigheden heeft zo'n effect. De ervaringen zijn dan zo heftig, dat het overweldigend is. Als de situatie blijvend veranderd is, volgt een rouwproces om het verlies te verwerken en de nieuwe situatie te aanvaarden. Je leert leven met de beperkingen en ziet nieuwe mogelijkheden. Namen hiervoor zijn bijvoorbeeld herstelproces, revalidatie of rouwverwerking.

2. Herkennen en erkennen

Door te lezen of met lotgenoten te praten, herkennen ervaringsdeskundigen vaak ervaringen van zichzelf. Soms leidt dit tot erkennen en serieus nemen van de eigen ervaringen. Ook de verschillen vallen op. Bij dezelfde ziekten of uitdagingen in het leven, reageren mensen toch allemaal op een andere manier.

3. Kennen

Door zich te blijven ontwikkelen kunnen ervaringsdeskundigen overeenkomsten en verschillen steeds beter herkennen en benoemen. De kennis over ervaringen van anderen draagt bij aan het eigen herstel- of verwerkingsproces. Ervaringsdeskundigen kunnen daarna met meer afstand over hun eigen ervaringen praten en ook inbrengen hoe bepaalde ervaringen voor mensen in een vergelijkbare situatie zijn. Ze kennen het cliëntenperspectief en hebben collectieve ervaringskennis.

4. Kunnen

Om ervaringen in te zetten om anderen te helpen, zijn ook vaardigheden nodig. De deskundigheid om voorlichting te geven, te ondersteunen of belangen te behartigen. Geschoolde ervaringsdeksundigen beschikken over de benodigde vaardigheden voor het specifieke werk dat zij uitvoeren.

Is een opleiding nodig om ervaringsdeskundige te worden?

Een opleiding helpt om betaald werk te vinden als ervaringsdeskundige. Het is niet verplicht, maar steeds meer werkgevers vragen om een diploma. Het soort opleiding hangt af van het soort werk dat je wilt gaan doen.

Opleidingen zijn beschikbaar op alle niveaus. Dit gaat van korte trainingen tot volledige opleidingen bij MBO- en HBO-instellingen. Ze verschillen van elkaar in opzet, tijdsinvestering en kosten. Ook is het mogelijk om te leren in de praktijk en de ‘Eerder Verworven Competenties’ vastte laten leggen in een EVC.

Bij al deze leertrajecten is de ervaring die iemand heeft het vertrekpunt. Naast wetenschappelijke en professionele kennis, is het toch vooral de ervaringskennis die dit zo'n bijzonder beroep maakt.

Lees meer over de soorten opleidingen en of bekijk de aangeboden trainingen.

 


Welke opleidingen zijn er?

De oorspronkelijke opleidingen zijn ontwikkeld binnen de (GGZ-)cliëntenbeweging. Meerdere organisaties bieden dit nog steeds aan. Inmiddels zijn er ook opleidingen binnen het  regulier beroepsonderwijs.

Om een eerste indruk te krijgen, zijn hier wat verwijzingen naar opleidingen. De 'niet ingedeelde opleidingen' hebben geen formeel erkend opleidingsniveau, maar dat zegt niets over de kwaliteit of de waarde van het diploma.

Let op: Dit overzicht is niet compleet en kan nooit compleet worden. 

Erkende beroepsopleidingen
Niveau 3
ROC Noorderpoort Maatschappelijke Zorg, ervaringsdeskundigheid generatiearmoede en sociale uitsluiting
Niveau 4
Begeleider GGZ met Ervaringsdeskundigheid in Maatschappelijke Zorg (Uitstroomprofiel agogisch medewerker GGZ): Zadkine Rotterdam met Platform Ervaringsdeskundigheid regio Utrecht. Duur twee jaar
Ervaringsdeskundigen in armoede (uitstroomprofiel specifieke doelgroepen), Zadkine

Persoonlijk Begeleider Specifieke Doelgroepen/Ervaringswerker, Summa college Eindhoven met Markieza; duur drie jaar

Niveau 5
Associate Degree ‘Ervaringsdeskundige in de zorg’, Tweejarige categorale opleiding die aan kan sluiten op laatste twee jaar SPH. Hanze hogeschool en Fontys Hogeschool

Opleiding tot ervaringsdeskundige in combinatie met verpleegkundige niveau 4 of SPH (uitstroomprofiel); GGZ Oost Brabant en de Reinier van Arkelgroep in samenwerking met ROC De Leijgraaf
Niveau 6
SPH met specialisatie Ervaringsdeskundigheid, Windesheim (uitstroomprofiel)
Niet ingedeelde opleidingen
Howie the Harp
Opleiding staat goed aangeschreven. Duur één jaar
Alternatieve Route Ervaringsdeskundigheid
Markieza, Eindhoven
GGz Ervaringsagoog Opleiding (GEO),
Instituut voor Gebruikersparticipatie en Beleid (IGPB metHogeschool van Amsterdam en Anoiksis); duur half jaar
Leerroute Ervaringsdeskundigheid Noord Nederland (LEON)
Saxion Hogeschool