Ervaringsdeskundige als beroep

Duizenden mensen hebben een baan als ervaringswerker. Ze noemen zich Herstelcoach, Peer Support Worker, Hoopverlener of gewoon 'Ervaringsdeskundige'. In andere beroepen zetten mensen hun ervaringsdeskundigheid in als extra specialiteit, het maakt hun werk beter. Per beroep zijn de voordelen van ervaringsdeskundigheid anders.

Hoopverlener

"Ik werk in de zorg, maar ik ben geen hulpverlener. Ik ben Hoopverlener". 

Ervaringsdeskundig trainer

Ik gebruik 'ervaringsdeskundige' altijd als bijvoeglijk naamwoord. Ik ben 'ervaringsdeskundig trainer' 

Het beroep ervaringsdeskundige

Het bekendste beroep voor ervaringsdeskundigen is dat van ondersteuner of hulpverlener. Deze ervaringsdeskundigen ondersteunen mensen in het proces naar participatie of herstel. De manier waarop ze dat doen hangt onder andere af van de sector en het niveau van de medewerker. Andere ervaringsdeskundigen werken in een baan aan het verbeteren van de zorg en welzijnssector, bijvoorbeeld als coördinator, beleidsmedewerker of belangenbehartiger. Voorlichters en projectleiders werken vooral aan beeldvorming en een inclusieve samenleving.

Sommige beroepen draaien om de ervaringsdeskundigheid, bij andere is het vooral een meerwaarde. Therapeuten en coaches begrijpen je bijvoorbeeld beter als ze het zelf ook hebben meegemaakt.

Het aantal vacatures voor ervaringsdeskundigen neemt toe. In de GGZ-sector werken bijna 2.000 ervaringsdeskundigen in een betaalde baan, de meesten in de directe cliëntondersteuning vanuit de ‘herstelbenadering’. In andere sectoren is het aantal professionele ervaringsdeskundigen kleiner, maar groeiende. Ook het aantal beroepen waar ervaringsdeskundigheid, als basis of als extra kwaliteit, wordt ingezet neemt toe.

Verwarrende naam

Al jarenlang is er discussie over de vraag of ervaringsdeskundige een beroep is. Deze discussie gaat puur over de benaming. Over het nut van professioneel ervaringsdeskundigen is geen discussie meer nodig. Door de vele betekenissen van het woord is ‘Ervaringsdeskundige’ een verwarrende naam voor een beroep.

Lees de blogs over deze discussie Pleidooi en Reacties

Hoeveel professionele ervaringsdeskundigen zijn er?

Het is niet bekend hoeveel mensen in het beroep 'ervaringsdeskundige' werken. Een grove schatting op basis van aanwezige cijfers maakt duidelijk dat het wel om duizenden mensen gaat. Alleen al in de GGZ werken naar schatting 1.500 mensen als betaalde ervaringsdeskundige. Daarnaast hebben de RIBW’s landelijk 200 ervaringsdeskundigen in dienst en werken minstens 150 ervaringsdeskundigen in zelfregiecentra en bij cliëntenorganisaties. Over andere werkvelden zijn geen cijfers bekend.

Een groeiend percentage werkt als ZZP-er. Daarnaast is een nog vele malen hoger aantal ervaringsdeskundigen actief als vrijwilliger. Ook hier zitten professionals tussen. Soms doen vrijwilligers vergelijkbaar werk als beroeps-ervaringsdeskundigen.

Voorbeelden van werkplekken

Psychiatrie | Specialistische GGZ + forensische psychiatrie + kinder- en jeugdpsychiatrische instellingen + PAAZ (ziekenhuizen) + psychotherapeutische gemeenschappen, FACT-teams + High Intensive Care (HIC) +Acuut Zorg Team (AZT) + Intensive Home Treatment (IHT) + …, | Verslavingszorg, safe-house, Maatschappelijke opvang
(dak- en thuislozen),  opvang voor dakloze jongeren, Jeugdhulpverlening, Vrouwenopvang, Beschermd wonen (RIBW) en begeleid wonen, Gezondheidscentra, Praktijk Ondersteuning Huisartsen, Zelfregiecentra, Herstelacademies,Sociale wijkteams , integrale zorg en maatschappelijke steunsystemen, Schuldhulpverlening, Sociale diensten, UWV, Sociale ondernemingen, burgerinitiatieven, Re-integratiecentra, Woningcoöperaties, Gevangenissen, reclassering, Onderzoeksinstellingen, HBO’s, ROC’s en andere opleidingen