Beleid met de menselijke maat

De systeemwereld heeft zijn langste tijd gehad. Om een diverse en inclusieve samenleving te krijgen, is een radicale koerswijziging nodig. De mens moet weer centraal komen staan. 

Opinie, door Trudy Jansen

Verwerp de papieren werkelijkheid

We zijn gewend om beleid te baseren op een papieren werkelijkheid. Een smalle beschrijving van de realiteit. Wetenschappers verzamelen informatie, publiceren data en trekken conclusies. Bestuurders en beleidsmedewerkers gebruiken de rapporten om beleid te maken, dat vervolgens weer door onderzoekers geëvalueerd kan worden.
Deze papieren werkelijkheid kan in de papierversnipperaar. Hij laat geen ruimte voor de veelkleurigheid van de praktijk. Als we onderzoekers en beleidsmedewerkers vragen een stapje terug te doen, ontstaat meer ruimte voor de mensen die de dagelijkse praktijk kennen. 

Inkleuren van de kaders

Professionals en ervaringsdeskundigen. Bij het opstellen van inclusief beleid kunnen we niet om hen heen.
Sommige ervaringsdeskundigen hebben ‘collectieve ervaringskennis’, zij kunnen inzicht geven over ervaringen van een grotere groep. Deze informatie is zeer geschikt bij het vaststellen van kaders. Echt divers en inclusief beleid ontstaat daarna, bij het inkleuren van de kaders. Daarvoor is vertrouwen nodig in de professionaliteit van medewerkers en de ervaringsdeskundigheid van cliënten. 
De uitzondering hoeft niet de regel te zijn, maar de regel moet wel ruimte hebben voor de uitzondering. Professionals die aan kunnen sluiten bij de ervaringen van cliënten, verdienen ons vertrouwen. Juist in het persoonlijke contact, krijgen ze meer zicht op wat iemand écht nodig heeft. Geef hen de vrijheid om binnen bepaalde kaders zelf beslissingen te nemen, dat kunnen ze prima aan. 

Flexibele randen

De praktijk zal weerbarstig zijn. Geen mens is hetzelfde, en elke cliënt heeft een ander verhaal. Juist daar wordt het interessant. Sommige mensen hebben maat S, anderen XXL. Sommigen zijn lang en dun, anderen dik en kort. Het maakt niet uit hoe iemand er uit ziet, we blijven de mens herkennen. Goed beleid moet net zoveel vormen aan kunnen nemen. Voor divers en inclusief beleid is flexibiliteit nodig.
De menselijke maat wordt zichtbaar aan de rand van de kaders.